Archivos por Etiqueta: Cristóbal Vásquez

Desenvolvemento de países non se fixo con libre mercado

Imaxe conceptodefinicion.de

Imaxe conceptodefinicion.de

No marco do Hay Festival de Cartagena, un surcoreano roubouse a atención coa súa pinta sinxela e as súas frases polémicas sobre os segredos do capitalismo. Ha Joon Chang, profesor de economía da Universidade de Cambridge, di que hai que repensar o establecido e deixar de crer que a economía é algo complicado e para expertos.

Cando vostede di que as máquinas para lavar a roupa cambiaron máis o mundo que o Internet, a que se refire exactamente?

O impacto das máquinas para lavar roupa, que parece invisible, foi totalmente revolucionario porque o traballo das mulleres na casa reduciuse notablemente e finalmente puideron ir ao traballo. Isto cambiou a sociedade completamente porque isto fíxoas máis produtivas e tiveron máis poder de negociación nas súas casas. Ademais significou pospoñer o ter nenos, ter menos e en consecuencia dedicar máis investimento por neno e nena e máis tempo para planificar. Cando o comparamos con internet, este si cambiou a nosa forma de entreternos, pero non cambiou fundamentalmente a nosa forma de vida.

Cal é entón o impacto que tivo internet e as novas tecnoloxías na nosa forma de vida e na economía?

O que pasa coas novas tecnoloxías é que o impacto non é inmediato e seguramente en 100 anos, cando miremos cara atrás, o internet cambiaría o mundo radicalmente, pero hai que separar a euforia do cambio coas transformacións reais. Ata agora non hai evidencia de que o internet incrementase a produtividade notablemente. Robert Sollow, o famoso creador da Teoría do Crecemento, algunha vez dixo que “a evidencia está en todas partes, menos nos números”, a evidencia co internet non se ve nos números. A ver, non estou a dicir que o internet non teña impacto, pero aínda é difícil de medir.

No seu libro ‘Os malos samaritanos, o mito do libre mercado e a historia secreta do capitalismo’, cal é esa historia secreta?

Hai moito segredos, mitos e ideas equivocadas, pero o segredo principal do que fala o libro é a noción de que todos os países ricos como Inglaterra e Estados Unidos desenvolvéronse con políticas de libre mercado, e que polo tanto países como Colombia débenas adoptar para desenvolver, pero iso é completamente errado. Eu argumento nese libro que por exemplo entre 1830 e a Segunda Guerra Mundial, Estados Unidos foi o país máis proteccionista do mundo. Inglaterra, por exemplo, inventouse o proteccionismo, non o libre comercio e só despois adoptou o libre comercio, cando se converte en potencia. Probablemente Xapón e Corea andan por aí asinando tratados de libre comercio con Colombia pero cando eles estábanse desenvolvendo, fixérono a través de proteccionismo e subsidios do Goberno. Entón hai que coñecer esta realidade. Non estou a dicir que Colombia ten que copiar o que Estados Unidos fixo no século XIX, pero si hai que entender por que o proteccionismo foi usado globalmente. O punto central é que os países en desenvolvemento necesitan ter un período de proteccionismo antes de crear toda a produción, que por último poden comercializar e ofrecer nos mercados mundiais.

Vostede di que o sistema de mercado actual ve ás persoas como consumidores e esquécese de todo o proceso de produción…

Os economistas neoclásicos conceptualizan ás persoas como consumidores e son vistos como maximizadores dunha utilidade proveniente do consumo, e o traballo é algo aburrido que se ten que aceptar para ter prata, poder comprar cousas e así xerar esa utilidade. Baixo esa concepción, estamos a enfocarnos case que exclusivamente no noso rol de consumidores e isto vese en todos os debates. Cando alguén como eu apoia o proteccionismo, a xente inmediatamente di que iso quere dicir que as persoas teñen que comprar bens máis custosos ou non poden comprar cousas de mellor calidade provenientes de EE. UU. Xapón, e eu respondo que si, que iso pode ser certo, pero se un país ten éxito co seu proteccionismo e vólvese como Estados Unidos ou Xapón, entón todos terán un mellor traballo e polo tanto un mellor ingreso. Porque ¿cal é o punto de ter libre comercio na industria automotriz se a maioría das persoas son pobres e non poden consumir?

 

Rubens Rocha

ை Quen sae gañando cos prezos baixos do petróleo?

Foto businessreviewamericalatina.com

Foto businessreviewamericalatina.com

Países importadores e sectores industriais que usan o cru e os seus derivados están a beneficiarse do contexto.

Lonxe estamos da estabilidade que o barril do petróleo alcanzou desde o 2010 ata mediados do 2014 cun prezo media de US$ 110. Hoxe, o barril rolda os 30 dólares e non ten indicios de que se recupere pronto, senón que parece achegarse á predición atrevida de 20 dólares o barril que fixo Golman Sachs o ano pasado.

Aínda que xa moi discutidas, as razóns principais da crise dos prezos do petróleo son a baixa demanda dos países asiáticos, grandes importadores de cru que sofren turbulencias económicas, e a alta produción de petróleo de esquisto de Estados Unidos que, impulsada polos avances tecnolóxicos, alagou o mercado.

Sumado a isto, a Opep tampouco se puxo de acordo para diminuír a produción e recuperar os prezos.

O contexto é pouco alentador para os países exportadores de cru que basearon o seu modelo de produción na renda do petróleo. Con todo, algúns países e sectores están a beneficiarse dos prezos baixos do petróleo e ven a situación como unha oportunidade para a súa produción.

PAÍSES IMPORTADORES

Xapón, China, India e varios países africanos e centroamericanos, do Caribe, importadores de petróleo por excelencia, víronse beneficiados polos prezos baixos do cru, a pesar doutros factores e a súa apertada situación económica. Como aseguran analistas da BBC, os baixos prezos axudaron a que, no caso dos países asiáticos, os efectos económicos das súas crises non sexan aínda peores.

En canto a India, por exemplo, que importa o 75% do seu petróleo, a caída dos prezos do cru axudou a reducir o seu déficit de conta corrente e contribuíu á redución de 2.5 billóns de dólares en subsidios que entregou en 2015.

No caso Centroamérica e o Caribe, o Banco Interamericano de Desenvolvemento estima que en países como Xamaica e Honduras, os prezos baixos do petróleo poderían traducirse nun incremento no 7% do PIB dada a redución de custos de produción nas súas industrias agroindustriais e manufactureiras que usan combustibles.

Doutra banda, dado que moitos países subsidian a gasolina (A Axencia de Enerxía Internacional estimou que en 2014 os subsidios mundiais para a gasolina foron de 500 billóns de dólares), a maioría está a sacarlle proveito á situación. Os baixos prezos do cru significan que os gobernos poden cortar os subsidios mentres que os consumidores seguen pagando os mesmos prezos.

Exipto, Indonesia, Colombia e moitos outros países están a aproveitar esta situación.

SECTORES BENEFICIADOS

Calquera sector produtivo que use derivados do petróleo presenciou o cambio positivo nos seus estados financeiros. Isto inclúe gremios como o transportador, aeronáutico, naviero, manufactureiro e agroindustrial, que usan a gasolina e os derivados do petróleo para lograr a súa actividade económica. Adicionalmente, outro sector que se viu favorecido é a industria petroquímica que fai fertilizantes, plásticos e produtos sintéticos.

Os efectos nos prezos baixos do petróleo lograron mesmo constituír unha relación directa entre o récord en vendas que tivo a industria automotriz de Estados Unidos en 2015 e os baixos prezos dos combustibles. Así o asegura o economista xefe de GM Mustafa Mohatarem, “Os elementos máis importantes (que contribuíron ao éxito en vendas) son as continuas melloras no emprego, o crecemento dos ingresos persoais e o prezo de combustibles máis baixo”.

Con todo, tanto gañadores como perdedores deberían afrontar a volatilidade de prezos como unha oportunidade para acomodar as súas economías a novos modelos de produción non tan dependentes de materias primas non renovables.

O incremento da produtividade noutros sectores da economía e o desenvolvemento de fontes alternativas de enerxía serán ferramentas importantes parar volver a un equilibrio de oferta e demanda do petróleo.

Rubens Rocha